Aşı
Geçmişten Günümüze ve Aşı Present
Mühür İrem Şerife Yılmaz Pınar Soylu
Tarih boyunca bulaşıcı ve salgın hastalıklar insan ölümlerinin en büyük nedenlerinden biri olmuştur.
Bu hastalıklar toplum içindeki yaygınlıklarına göre endemi, epidemi, pandemi olarak sınıflandırılmıştır.
Endemi, bir hastalığın belirli coğrafyada ya da toplulukta sürekli olarak görülme durumu olarak
tanımlanırken; epidemi, bir hastalığın bir popülasyonda beklenmedik bir şekilde ani ve hızlı
olarak yayılması olarak tanımlanmaktadır.
Pandemi ise birden fazla ülke ya da kıtada ya da dünyanın
tamamında geniş coğrafi yayılım ve etki gösteren, birçok insanı etkileyen salgın hastalıklara verilen
genel bir isimdir. (Dinç, 2012; Morens ve ark., 2009).
İnsanların tarih boyunca hastalıklara farklı anlamlar yükledikleri bilinmektedir. İlkçağlarda hastalıklar
işlenen bir suça doğaüstü güçler tarafından verilen ceza olarak görülürken hastalıkların tedavisinde ise
büyü/sihir gibi mistik yaklaşımların hakim olduğu görülmektedir. Hastalıklara neden olan
mikroorganizmaların varlığının keşfiyle bu mistik bakış yerini farklı bir anlayışa bırakmıştır.
(Başağaoğlu ve Dinç, 2012; Bayat, 2010; Erdemir,
2014).
Tarihsel süreçteki uygulamalardan da anlaşıldığı üzere insanlar ister mistik yöntemlerle
isterse bitkisel ya da bilimsel yöntemlerle olsun hastalıklarla başa çıkmaya çalışmışlardır. Aşı da
hastalıkları önleme ve hastalıklardan kurtulma çabasının bir sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır.
Aşı (vaccine) kelimesi, düşük düzeyde hasta eden ve çiçek hastalığından korunmak için kullanılan
“Vaccinia Virus”ten türetilmiştir. (Beşirbellioğlu,
2014).
Aşı, canlıya uygulandığında bulaşıcı hastalıklara karşı immün yanıt oluşmasını ve bu
hastalıklara karşı bağışıklık kazanılmasını sağlayan biyolojik materyaldir. Aşılar, hastalığa neden olan patojenin zayıflatılması, öldürülmesi ya da bazı bölümlerinin kullanılmasıyla oluşturulmaktadır.
(EKMUD, 2019).
Çeşitli yollarla (kas iç, cilt altı gibi) uygulanabilen aşılar, çeşitli yollarla (kas iç, cilt altı
gibi) uygulanabilen aşılar, vücudun yabancı maddelere karşı antikor oluşturarak bağışıklık
kazanmasını sağlamaktadır.
Bu makalenin tamamını okumak için linki tıklayın
Mühür, İ., Yılmaz, Ş., & Soylu, P. (2022). Geçmişten Günümüze Aşılama. Journal of Medical Topics and Updates, 1(1), 32-36.