Bir çocuk dokunur ve oyun bir anda donar. Kaçanlar heykel kesilir, kurtaranlar yeniden hayat verir. Don Ateşi oyunu tam da bu gerilimle ilerler.

Don Ateşi, Anadolu’da çocukların sokakta ve okul bahçelerinde oynadığı en hareketli yakalamaca oyunlarından biridir. Oyunun temelinde yakalanma, donma ve kurtarılma fikri bulunur. Bu özellik oyunu sıradan bir kovalamacadan ayırır. Çocuklar hem hızlı koşar hem de takım arkadaşlarını kurtarmak için strateji geliştirir.

Oyunun Kökeni

Don Ateşi oyununun kökeni eski yakalamaca oyunlarına dayanır. Benzer oyunlar Avrupa ve Orta Asya kültürlerinde de görülür. Anadolu’da ise mahalle oyunları içinde yaygınlaşır.

Sözlü kültürde oyun farklı adlarla da bilinir. Bazı bölgelerde “donmaca” veya “don yakalamaca” adı kullanılır.

Oyun Nasıl Oynanır?

Oyuncular arasından bir kişi ebe seçilir. Diğer oyuncular kaçan grup olur.

Oyunun kurulumu:

• Açık bir oyun alanı belirlenir.

• Ebe başlangıç noktasında bekler.

• Oyuncular alana dağılır.

Ebe “başla” işareti ile oyuncuları kovalamaya başlar.

Temel kural şudur:

• Ebe bir oyuncuya dokunduğunda o oyuncu donar.

• Donan oyuncu bulunduğu yerde hareket etmeden bekler.

Ancak oyun burada bitmez.

Kurtarma Kuralı

Donan oyuncu tamamen oyun dışı kalmaz. Takım arkadaşları ona dokunursa oyuncu yeniden oyuna döner.

Bu durum oyuna iki önemli özellik kazandırır:

• Takım dayanışması oluşur.

• Oyuncular kurtarma stratejisi geliştirir.

Ebe tüm oyuncuları dondurmayı başarırsa oyun biter. Son yakalanan oyuncu genellikle yeni ebe olur.

Oyunun Kazandırdığı Beceriler

Don Ateşi oyunu çocuk gelişimi açısından oldukça faydalıdır.

• Hız ve çeviklik gelişir

• Stratejik düşünme artar

• Sosyal iş birliği güçlenir

• Refleksler gelişir

Bu nedenle birçok eğitimci bu oyunu hareket eğitimi etkinlikleri içinde önerir.

---

Kaynakça

Pertev Naili Boratav – Türk Halkbilimi
Milli Eğitim Bakanlığı Geleneksel Çocuk Oyunları Rehberi
Türk Kültürü Araştırmaları Dergisi