NEVŞEHİR – Kapadokya’nın milyonlarca yıllık tarihini ve kültürel mirasını korumak amacıyla başlatılan dijital arşiv projesi bölgedeki peribacaları, kaya oyma kiliseler, freskler ve tarihi yapıları üç boyutlu olarak kayıt altına alıyor. Nevşehir Kapadokya Teknopark’ta, Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) desteğiyle yürütülen çalışma, ileri seviye fotogrametri ve lazer tarama teknolojileriyle gerçekleştiriliyor.
Yerli Yazılım “Periplus” ile Dijital Envanter
Sahada toplanan milyonlarca veri, peribacalarından ilham alınarak geliştirilen “Periplus” adlı yerli yazılımla işleniyor. Bu sistem bölgenin doğal ve kültürel mirasını olası afetler, tahribat ve zamanın yıpratıcı etkilerine karşı korumayı hedefliyor. Proje sorumlularından Nail Uslu, Kapadokya’nın tamamına yakınının sit alanı içinde bulunduğunu belirterek, “Doğal ve kültürel mirasın korunması bölge açısından hayati önem taşıyor. Verileri Türkiye sınırları içinde saklıyoruz” dedi.
Sahada Teknoloji ve Emek Bir Arada
Proje ekibinden Hasan Keleş, dron destekli fotogrametri sistemleri ve gelişmiş GPS teknolojileriyle sahada veri topladıklarını belirtti. “Bu bölgede doğup büyümüş olmanın etkisiyle proje bizi çok mutlu hissettiriyor. Bunu bir iş değil, bir gereklilik olarak görüyoruz” sözleriyle çalışmanın manevi yönünü vurguladı.
Risk Haritalarıyla Güvenli Koruma
Ekip üyelerinden Ömer Büyükaktan, dünyanın farklı bölgelerinde tarihi alanların savaş, afet veya doğal süreçler nedeniyle kaybolduğunu hatırlatarak, dijital ikiz sisteminin bu kayıpların önüne geçeceğini ifade etti. Kapadokya’da zaman zaman yaşanan yıkılma ve çökme gibi sorunlara karşı geliştirilen sistem, yüksek çözünürlüklü lazer tarama cihazlarıyla fresklerin ve kaya oyma mekanların iç haritalarını çıkarıyor.
Kültürel Mirasın Dijital Geleceği
“Periplus” yazılımı sayesinde milyonlarca nokta verisi saniyeler içinde açılabiliyor. Bu hız, kültürel mirasın envantere eklenmesini kolaylaştırıyor. Ayrıca sistem, risk haritalarını ve sit durumlarını da veri tabanına entegre ederek resmi kurumların erişimine sunuyor.