Kutu Kutu Pense Oyunu (Kutu Kutu Varyantları)
Çocukların sokakta bir çember oluşturup aynı ritimde döndüğü “Kutu Kutu Pense” oyunu, Anadolu’nun en yaygın çocuk oyunlarından biridir. Basit kuralları ve hareketli yapısı sayesinde kuşaktan kuşağa aktarılan bu oyun, hem ritim duygusunu hem de grup uyumunu geliştirir.
Oyunun Kökeni ve Kültürel Yeri
Kutu Kutu Pense oyununun kökeni tam olarak bilinmez. Ancak sözlü kültür araştırmaları bu oyunun 19. yüzyılın sonlarından itibaren Anadolu’nun birçok bölgesinde oynandığını gösterir. Çocuklar bu oyunu özellikle mahalle aralarında, okul bahçelerinde ve köy meydanlarında oynar. Oyun sırasında söylenen tekerleme bölgelere göre küçük değişiklikler gösterir.
Oyunun Hazırlığı
Oyunu oynamak için en az dört çocuk gerekir. Oyuncular el ele tutuşur ve geniş bir daire oluşturur. Dairenin ortasında kimse bulunmaz. Oyunun en önemli unsuru ritimdir. Oyuncular aynı tempoda yürümeli ve tekerlemeyi birlikte söylemelidir.
Nasıl Oynanır?
Oyuncular el ele tutuşarak daire şeklinde dönmeye başlar. Dönerken şu tekerleme söylenir:
“Kutu kutu pense
Elmamı yense
Arkadaşım (oyuncu adı)
Arkasını dönse”
Tekerleme sırasında adı söylenen oyuncu hemen arkasını döner. Ancak elini bırakmaz. Oyun devam eder ve her turda başka bir oyuncu arkaya döner. Bütün oyuncular ters dönünce oyun biter. Ardından yeni bir tur başlar.
Bu oyun çocuklara koordinasyon ve ritim kazandırır. Aynı zamanda grup içinde hareket etmeyi öğretir.
Oyunun Eğitsel Önemi
Kutu Kutu Pense yalnızca eğlenceli bir oyun değildir. Çocukların sosyal iletişim kurmasına yardımcı olur. Grup içinde birlikte hareket etmeyi öğretir. Ayrıca sözlü kültürün yaşamasına katkı sağlar.
Anadolu’da birçok öğretmen okul öncesi etkinliklerde bu oyunu hâlâ kullanır. Çünkü oyun çocukların beden hareketlerini ve dikkat becerilerini güçlendirir.
Kaynaklar:
Pertev Naili Boratav – 100 Soruda Türk Halk Edebiyatı
Metin And – Oyun ve Bügü
Türk Halk Bilimi Araştırmaları