Ağlamaklı Kelimesinin Etimolojisi: Duygusal Niteliğin Biçimlenmesi

Kök ve Türetim

Ağlamak, Eski Türkçe “ağla-” fiilinden gelir. Divanü Lügati’t-Türk’te “ağlamak” açık biçimde kayıtlıdır.

“Ağlamaklı” şu yapıya sahiptir:

ağla- + -mak + -lı

“-lı” eki nitelik bildirir. “Ağlamaklı” = ağlama hâli taşıyan.

Fonetik Süreç

Eski Türkçede uzun ünlü bulunmaz. Yapı korunur. Anadolu sahasında anlam genişlemesi gerçekleşir.

Anlam Gelişimi

Başlangıçta “ağlamaya hazır” anlamı taşır. 17. yüzyıl metinlerinde “ağlamaklı çocuk” ifadesi yer alır.

Modern Türkçede hem gerçek hem mecaz anlam kullanılır: “Ağlamaklı bir ses tonu.”

Kelime duygusal nitelik bildiren sıfat üretiminde -lı ekinin işlevini gösterir.

---

Kaynaklar

• Clauson

• Divanü Lügati’t-Türk, Besim Atalay baskısı

• Tietze