Fareler ve İnsanlar — John Steinbeck
Küçük Bir Çiftlik Hayali, Büyük Bir Trajedi
İnsanların en büyük hayalleri bazen en kırılgan umutlara dayanır. John Steinbeck’in “Fareler ve İnsanlar” (Of Mice and Men) adlı kısa romanı, tam da böyle bir hayalin dramatik hikâyesini anlatır. 1937 yılında yayımlanan eser, Büyük Buhran döneminde Amerika’da yaşayan göçmen işçilerin hayatını konu alır. Steinbeck, yalnızlık, dostluk ve hayal kırıklığı gibi evrensel temaları son derece yalın ama güçlü bir anlatımla işler.
Romanın merkezinde George Milton ve Lennie Small adlı iki gezgin işçi bulunur. George zeki ve temkinli bir karakterdir. Lennie ise fiziksel olarak güçlü ama zihinsel olarak çocuksu bir yapıya sahiptir. İkili, Amerika’nın batısındaki çiftliklerde çalışarak para biriktirmeyi ve bir gün kendi topraklarına sahip olmayı hayal eder.
Bu hayal romanın en unutulmaz cümlelerinden biriyle ifade edilir:
“Bir gün küçük bir çiftliğimiz olacak… Tavşanlar yetiştireceğiz.”
Yazar Hakkında Kısa Bilgi
John Steinbeck (1902–1968) Amerikan edebiyatının en önemli realist yazarlarından biridir. Eserlerinde özellikle işçi sınıfının yaşamını, ekonomik eşitsizlikleri ve insanın doğayla ilişkisini ele alır.
Steinbeck, Gazap Üzümleri, Fareler ve İnsanlar, Cennetin Doğusu gibi romanlarıyla dünya çapında ün kazanmıştır. 1962 yılında Nobel Edebiyat Ödülü kazanmıştır. Yazarın anlatımı sade fakat duygusal açıdan son derece güçlüdür.
Dostluk Teması: George ve Lennie
Romanın en güçlü yönlerinden biri dostluk temasıdır. Büyük Buhran döneminde Amerika’da göçmen işçiler çoğu zaman yalnız yaşar. Ancak George ve Lennie birbirine bağlıdır.
George, Lennie’yi sürekli korur ve ona rehberlik eder. Lennie ise George’a büyük bir güven duyar. Bu ilişki, romanın duygusal merkezini oluşturur.
George’un Lennie’ye söylediği şu söz bu bağı açıkça gösterir:
“Biz farklıyız… Çünkü birbirimize sahibiz.”
Steinbeck bu ilişki üzerinden insanın yalnızlık korkusunu anlatır.
Büyük Buhran ve Amerikan Rüyası
Romanın arka planında 1930’ların ekonomik krizi bulunur. Büyük Buhran döneminde binlerce insan iş bulmak için çiftlikten çiftliğe dolaşır. Steinbeck, bu zor koşulları gerçekçi biçimde betimler.
George ve Lennie’nin küçük bir çiftlik sahibi olma hayali, aslında Amerikan Rüyası’nın bir yansımasıdır. Ancak roman ilerledikçe bu hayalin ne kadar kırılgan olduğu ortaya çıkar.
Romanın başlığı bile bu kırılganlığı anlatır. İskoç şair Robert Burns’ün bir dizesinden alınan başlık, şu düşünceyi ima eder:
En iyi planlar bile çoğu zaman başarısız olur.
Trajik Final ve İnsanlık Sorusu
Romanın finali edebiyat tarihinin en sarsıcı sahnelerinden biridir. Lennie istemeden bir felakete yol açar. Bunun sonucunda George çok zor bir karar vermek zorunda kalır.
Steinbeck bu sahneyle okuyucuya şu soruyu yöneltir:
Sevdiğimiz birini korumak için ne kadar ileri gidebiliriz?
Romanın trajik sonu, dostluk ile sorumluluk arasındaki karmaşık ilişkiyi derin biçimde gösterir
Kaynakça
- Steinbeck, John. Of Mice and Men.
- Parini, Jay. John Steinbeck: A Biography.
- Benson, Jackson. The True Adventures of John Steinbeck.