Bazı şiirler, aşkı anlatırken sanki zamanı da büker. Cemal Süreya’nın “İki Kalp”i tam öyle; mesafeyi, bekleyişi, o ufak dokunuşların ağırlığını bir anda koyar önüne. İşte dizeler:
İki kalp arasında en kısa yol:
Birbirine uzanmış ve zaman zaman
Ancak parmak uçlarıyla değebilen
İki kol.
Merdivenlerin oraya koşuyorum,
Beklemek gövde gösterisi zamanın;
Çok erken gelmişim seni bulamıyorum,
Bir şeyin provası yapılıyor sanki.
Kuşlar toplanmışlar göçüyorlar
Keşke yalnız bunun için sevseydim seni.
Bu satırlar, iki kalp arasındaki o daracık yolu gösteriyor; uzanan kollar, parmak uçları… Temas var ama tam değil. Koşmak var ama buluşmak yok. Zaman bekletiyor, sanki her şey bir prova, bir deneme. Sonra kuşlar göçüyor; ayrılık, geçicilik, bir veda gibi. Ve o son dize: Keşke sevgiyi sadece bu an için, bu dokunuş için yaşamış olsaydım.
Şiirin belirli bir hikayesi, şairin hayatından bir olay olarak anlatılmıyor. Cemal Süreya’nın aşkları zaten hep böyleydi; yoğun, kısa süreli, özlem dolu. Bu dizeler de muhtemelen o bekleyişlerin, erken gelip yalnız kalan anların toplamı. Belki bir randevu, belki bir ayrılık öncesi koşuşturma. Ama asıl hikaye okuyanda başlıyor: Herkesin kendi “çok erken gelmişim” anı var.
Edebiyat açısından “İki Kalp”, Cemal Süreya’nın ustalığını en net gösterenlerden. İkinci Yeni’nin imge oyununu alıyor ama öyle karmaşık değil; günlük hayatın içinden, merdivenlerden, parmak uçlarından aşk çıkarıyor. Zamanı “gövde gösterisi” diye tanımlamak, beklemeyi bir güç gösterisine çevirmek… Bu kadar az kelimeyle bu kadar çok hissettirmek nadir. Şiir, aşkın fiziksel mesafesini, duygusal uzaklığını aynı anda yakalıyor. O “keşke yalnız bunun için” hayıflanması, sevgiyi basitleştirme arzusu gibi ama aslında derin bir pişmanlık. Okuyanı hem hüzünlendiriyor hem düşündürüyor: Aşk neden hep provada kalıyor?
Bu şiir bize şunu fısıldıyor: En kısa yol bile bazen ulaşılmaz. Parmak uçları değse de kalpler tam buluşamıyor. Ve kuşlar göçerken geriye sadece o “keşke” kalıyor. Cemal Süreya, aşkı böyle çıplak, böyle gerçek anlatıyor; süs yok, sadece o ince sızı.