Ağlamaklı Kelimesinin Etimolojisi: Duygusal Niteliğin Biçimlenmesi
Kök ve Türetim
Ağlamak, Eski Türkçe “ağla-” fiilinden gelir. Divanü Lügati’t-Türk’te “ağlamak” açık biçimde kayıtlıdır.
“Ağlamaklı” şu yapıya sahiptir:
ağla- + -mak + -lı
“-lı” eki nitelik bildirir. “Ağlamaklı” = ağlama hâli taşıyan.
Fonetik Süreç
Eski Türkçede uzun ünlü bulunmaz. Yapı korunur. Anadolu sahasında anlam genişlemesi gerçekleşir.
Anlam Gelişimi
Başlangıçta “ağlamaya hazır” anlamı taşır. 17. yüzyıl metinlerinde “ağlamaklı çocuk” ifadesi yer alır.
Modern Türkçede hem gerçek hem mecaz anlam kullanılır: “Ağlamaklı bir ses tonu.”
Kelime duygusal nitelik bildiren sıfat üretiminde -lı ekinin işlevini gösterir.
Kaynaklar
Clauson
Divanü Lügati’t-Türk, Besim Atalay baskısı
Tietze
