Kategori: Dil/Etimoloji

Ağlamaklı Kelimesinin Etimolojisi: Duygusal Niteliğin Biçimlenmesi Kök ve Türetim Ağlamak, Eski Türkçe “ağla-” fiilinden gelir. Divanü Lügati’t-Türk’te “ağlamak” açık biçimde kayıtlıdır. “Ağlamaklı” şu yapıya sahiptir:...

Alanlık Kelimesinin Etimolojisi: “Alan” Kökünden Yer Bildiren Türetim Eski Türkçe Köken ve İlk Tanıklıklar Alan, Eski Türkçede “alāŋ / alaŋ” biçiminde görülür. Uygur metinlerinde “alaŋ”...

Ağaçlık Kelimesinin Etimolojisi: Doğa Teriminin Türetim Biçimi Eski Türkçe Köken Ağaç, Eski Türkçe “ağaç” / “yağaç” biçiminde geçer. Orhon Yazıtları’nda “yağaç” formu görülür. “Yağaç bodun…”...

Alıştırma Kelimesinin Etimolojisi: Süreç Bildiren Türetim ve Anlam Genişlemesi Kök Yapı ve Morfolojik Katmanlar Alıştırma, Eski Türkçe al- fiiline dayanır. Al- fiili Orhon Yazıtları’nda açık...

Alış Kelimesinin Etimolojisi: Fiilden İsimleşmeye Kök ve Türetim Alış, “almak” fiilinden türetilir. Eski Türkçe “al-” fiili “elde etmek” anlamı taşır. Orhon Yazıtları’nda sıkça görülür. “-ış”...

Alanlık Kelimesinin Etimolojisi: Mekân Bildiren Türetim “Alan” Kökü ve Gelişimi Alanlık, “alan” isminden türetilir. “Alan” Eski Türkçede “alān” biçiminde yer alır. Anlamı “düzlük, açık yer”dir....

Alın Kelimesinin Etimolojisi: Beden Teriminden Yazgı Sembolüne Proto-Türkçe Katman Alın, Proto-Türkçe “alïn” biçimine dayanır. Eski Türkçe metinlerde “alın” doğrudan görülür. Kaşgarlı Mahmud, kelimeyi “yüzün üst...

Alçakgönüllü Kelimesinin Etimolojisi: Anlamın Ahlaki İnşası Bileşik Yapının Oluşumu Alçakgönüllü, iki unsurdan oluşur: alçak + gönül + -lü. “Gönül” Eski Türkçe “könül” biçiminde yer alır....

Acımak Kelimesinin Etimolojisi: Duygudan Fiile Acımak fiili, “acı” kökünden türeyen bir eylemdir. Duygusal tepkiyi ifade eder. Bu fiil, Türkçede merhamet ve şefkat kavramlarıyla ilişkilidir. Köken...

Af Kelimesinin Etimolojisi: Bağışlama ve Dini Terminoloji Af kelimesi Arapça kökenli bir isimdir. Türkçeye İslâmî kültür çevresiyle girer. Sözcük bağışlama ve kusuru silme anlamlarını taşır....

Akılcı Kelimesinin Etimolojisi: Rasyonalite Kavramının Türkçedeki Yolculuğu Akılcı sözcüğü Arapça kökenli “akıl” ismi ile Türkçe yapım eki “-cı”nın birleşmesinden oluşur. Kelime, düşünce yöntemini ve zihinsel...

Ad Kelimesinin Etimolojisi: Kimlik, Gösterge ve Tarihsel Süreklilik Ad kelimesi Türkçenin en eski ve en temel isim köklerinden biridir. Sözcük, kimlik ve gösterme işlevi taşır....