Sessiz Bir Direnç: Yetim Çocukların Bağışıklığı
Yazar Ömer Özdemir
Bağışıklık sistemi çoğu zaman yalnızca hücrelerden, antikorlardan ve tıbbi terimlerden ibaret sanılır. Oysa insan bedeni, yaşadıklarını unutmayan bir hafızaya sahiptir. Özellikle çocuk bedenleri… Yetim çocukların bağışıklığı da işte bu hafızanın sessiz ama derin bir yansımasıdır.
Bir çocuğun dünyaya tutunma biçimi, ilk temas ettiği sesle, koku ile bakışla başlar. Anne ya da baba, yalnızca birer bakım veren değil; çocuğun bedenine güven duygusunu öğreten ilk varlıklardır. Bu güven sarsıldığında, beden de ruhla birlikte savunmasız kalır. Yetimlik, yalnızca bir kelime değil; bağışıklık sisteminin en hassas noktalarına dokunan bir deneyimdir.
Stresin bedeni nasıl kuşattığını yetişkinler bile zor taşırken bir çocuğun bu yükle baş etmesi beklenir. Uzun süreli kaygı, belirsizlik ve yalnızlık, çocuk bedeninde sessiz bir yorgunluğa dönüşür. Hastalıklar daha sık kapıyı çalar, iyileşme daha uzun sürer. Beden, sanki eksik kalan bir sevginin boşluğunu taşır gibi, direnç kaybeder.
Beslenme de bu hikâyenin ayrılmaz bir parçasıdır. Yeterli gıda almak, yalnızca karın doyurmak değildir; bedenin kendini koruma yeteneğini inşa etmektir. Oysa yetim çocuklar çoğu zaman nicelik olarak var ama nitelik olarak eksik bir beslenmenin içinde büyürler. Eksik kalan vitaminler, mineraller ve düzen, bağışıklık sisteminde sessiz gedikler açar.
Ancak asıl belirleyici olan, temasın kendisidir. Bir çocuğun omzuna konan güven veren bir el, düzenli bir ses tonu, her gün aynı yüzü görmenin huzuru… Bunlar tıbbın ölçemediği ama bedenin derinden bildiği bağışıklık destekleridir. Sevgiyle büyüyen bir çocuk, hastalıklara karşı daha dirençlidir. Çünkü bedeni, dünya ile savaşmak zorunda olmadığını öğrenmiştir.
Yetim çocukların bağışıklığı üzerine düşünmek, aslında insanın sorumluluğu üzerine düşünmektir. Onları yalnızca korunması gereken bedenler olarak değil, duyulması gereken hikâyeler olarak görmek gerekir. Sağlık, bazen bir aşı kadar; bazen de gecikmeden verilen bir şefkat kadar güçlüdür.
Belki de gerçek bağışıklık, çocukların dünyaya güvenle bakabildiği bir toplum inşa edebilmektir. Çünkü sevgiyle güçlenen bir beden, en güçlü savunmayı çoktan kurmuştur.
Editör: Çağlar Didman
