Ana-Babaya Hürmet: Cennete Açılan Kapı
Yazar Muhammet Demir
Genel manada Kitab’ül edebin ilk 10 hadisine baktığımızda, Peygamberimizin (s.a.v.) Allah’ın en sevdiği amelleri sıraladığını ve bu amellerin başında da ana -babaya itaat, saygı, iyilik ve hizmet olduğunu görürüz. İslam’da anne-babanın konumu ve onlara iyilik etmenin, saygı göstermenin veyahut akrabalık bağlarını korumanın ne kadar önemli olduğu bir kez daha gözler önüne seriliyor.
Örnek getirecek olursak hadislerde Efendimiz (s.a.v.), Allah’ın en sevdiği amellerden birinin “vaktinde kılınan namaz” ardından “anne-babaya iyilik etmek” olduğunu söylüyor. Hatta bir sahabe cihada gitmek istediğinde, Peygamberimiz ona “Annen baban var mı? Ohalde onlara hizmet ederek cihad et.” buyuruyor. Bu, anne-baba rızasının Allah katında ne kadar değerli olduğunu gösteriyor. Hakeza efendimizin de şiddetle üzerinde durduğu konuların en başında, ana – babanın olduğunu aşikâr kılıyor.
Annelerin evlatları üzerindeki hakkı ödenmez, ödemeye bir ömür yetmez. Bütün dünya bizim de olsa annelerimizin yerini alamaz, dolduramaz. Yine başka bir hadiste bir adam, “İyi davranmamı en çok kim hak eder?” diye sorduğunda, Peygamberimiz üç kez “Annen!”, daha sonra “Baban!” diye cevap veriyor. Burada da annelerin üzerimizdeki hakkının ne kadar büyük olduğunu, bir hiyerarşi olacaksa annenin en başa konumlandırılması gerektiğini anlatıyor.
Bakınız, ayrıca bir insanın anne babasına kötü davranmasının ve onları üzmesinin büyük günahlardan olduğu söyleniyor. Hatta kişi, başka birinin anne babasına kötü söz söyleyerek dolaylı yoldan kendi anne babasına da kötü davranmış sayılabiliyor. Bu hadisler gereği ne kendi ana -babalarımızı ne de bir başkasının ana -babasını yaftalamak, kötü muamelede bulunmak haddimiz ol(ma)malı.
Başka bir bölümde anlatılan bir olayda, üç kişi bir mağarada mahsur kalıyor. Her biri Allah için yaptığı bir iyiliği hatırlayıp dua ediyor. Onlardan biri, yaşlı anne babasına çok saygı duyduğunu ve onları üzmemek için gece boyunca ayakta beklediğini anlatıyor. Bu samimi davranışları sayesinde Allah mağaranın kapısını açıyor. Bu hikâye, anne-babaya yapılan iyiliğin ne kadar büyük bir sevap olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Ve yine dikkatinizi çekmek isterim, büyük günahların en büyüğü sayılırken “Allah’a ortak koşmak, adam öldürmek ve anne babaya isyan etmek” birlikte anılıyor. Son olarak Hz. Ebu Bekir’in kızı Esma’nın annesi Müslüman olmadığı halde onu ziyarete geliyor. Peygamberimiz, “Evet, annenle ilgilen, ona iyilik et.” buyuruyor. Bu da gösteriyor ki, anne baba Müslüman olmasa bile onlara saygı ve iyilik göstermek gerekir.
Genel manada toparlamak gerekirse; Allah ve Resul’ü, ana-babaya itaat etmeyi, onlara iyilikte bulunmayı ve gönüllerini hoş tutmayı büyük bir değer olarak görmektedir. Bu konuda duyarlı olanların Allah katında mükafat göreceği, aksine anne babasına saygısızlık edenlerin ise büyük bir günah işlemiş olacağı hadislerde açıkça bildirilmiştir.
Bugün bizlere düşen, bu ilahi emanetleri başımızın tacı bilmektir. Onların haklarını gözetmek ve hayır dualarını duymak insanın kalbine cennet kokusunu taşıyan en güzel davranışlardandır. Günümüz dünyasında, özellikle de dijital çağın hız ve bencillik içinde geçen yaşamında, anne babaya hürmet maalesef neredeyse unutulmuş durumda. Oysa bir mümin için, önce kendi anne babasına, ardından da diğer yaşlılara, anne ve babalara sevgiyle yaklaşmak, onları koruyup kollamak İslam’a hizmet noktasında payidar olmaktır. Unutmamalıyız ki anne-babaya gösterilen saygı, Allah’a duyulan sevginin bir yansımasıdır. Onlara gönül vermek aslında Rabbimizin rızasına giden yolu açmaktır. Kim bilir, belki de hak rızası tam da bu sadakat ve rızada gizlidir.
