Mars’ta Tarihi Adım: Perseverance İki Gün Boyunca “İnsansız” Sürüş Yaptı

NASA, Mars’ı keşfetme şeklini bir adım ileri taşıdı. Kızıl Gezegen’in yüzeyinde görev yapan Perseverance gezgini 2025’in Aralık ayında iki farklı günde toplam 456 metreyi kendi başına kat etti. Bu, Mars’ta insan müdahalesi olmadan gerçekleşen ilk uzun sürüş olarak kayda geçti. Sinyal gecikmesi sebebiyle yüz milyonlarca kilometre öteden anında kontrol edilemeyen araç, artık yapay zekânın yönlendirmesiyle karar verebiliyor.

Mars’ta Otonom Sürüş Deneyi Nasıl Gerçekleşti?

NASA’nın Jet Propulsion Laboratory (JPL) mühendisleri, Perseverance’in rotasını belirlemek için gelişmiş yapay zekâ modellerini kullandı. Bu sistem, Mars yörüngesindeki uyduların yüksek çözünürlüklü görüntülerini ve topografik verileri analiz ederek güvenli geçiş yolları oluşturdu. Normalde insan uzmanlar tarafından belirlenen bu yol noktaları (waypoint’ler), şimdi otomatik olarak yapay zekâ tarafından belirlendi.

Bu iki ayrı sürüş, 8 ve 10 Aralık 2025 tarihlerinde yapıldı. İlk gün Perseverance, yaklaşık 210 metre ilerledi; iki gün sonra ise 246 metre daha yol aldı. Toplamda 456 metre ilerlemek, Mars gibi zorlu ve engebeli bir yüzeyde büyük bir başarı olarak değerlendiriliyor.

Neden Bu Adım Önemli?

Neden bir robotun kendi başına sürmesi önemli? Çünkü Mars ile yer arasındaki iletişimde yaklaşık 25 dakikalık gecikme oluyor. Bu sürede araç uzaktan manuel olarak kontrol edilemiyor. Dolayısıyla yapay zekânın kendi kararını verebilmesi, gelecekteki Mars görevlerini daha akıllı, verimli ve hızlı hâle getirebilir.

Aynı zamanda bu sistem, Perseverance’in çevresindeki tehlikeleri daha iyi tanımasını sağlıyor. Kayalar, eğimler, kum tuzakları gibi engelleri önceden tespit edip rotayı buna göre planlamak, bilimsel ekiplerin daha fazla veri toplamasına ve riskleri azaltmasına yardımcı oluyor.

Gelecekte Ne Bekleniyor?

Bu dönüm noktası, Mars keşiflerinin geleceğini şekillendirebilir. Bir sonraki nesil robotik araçlar, otonom görevlerde daha ileri düzeye çıkabilir ve yeni nesil yapay zekâ sistemleri sayesinde Mars yüzeyindeki kilometrelerce yolu daha bağımsız bir şekilde katedebilir. Belki de ilk Mars kolonileri kurulmadan önce robotlar gezegeni tamamen haritalayacak.

Öte yandan bu teknoloji, Ay’dan ötesine yapılacak keşiflerde de kullanılabilir. JPL mühendislerinin otonom sürüş testleri, geleceğin uzay keşif mimarisinde yapay zekânın nasıl rol oynayacağını göstermesi açısından büyük önem taşıyor.