Psikolojik Danışman/Eğitmen/Yazar
Bir toplumun aynası sadece konuşmaları değildir, kaldırımlarıdır, parklarıdır, çöp kutularının etrafıdır. İnsan bazen bir şehrin karakterini, yere atılmış bir peçetede bile görebilir. Çünkü ahlak yalnızca büyük cümlelerle ölçülmez. Küçük davranışlar, büyük karakterlerin habercisidir.
Bugün birçok insan ahlak denildiğinde yalnızca insan ilişkilerini düşünüyor. Oysa bir sokağı kirletmek de, kamusal alanı hoyratça kullanmak da ahlakın tam merkezindedir. Çünkü ahlak; “Benim olmayanı da koruyabilme” bilincidir.
İslam’ın bize öğrettiği en temel inceliklerden biri, temizliğin imanın bir parçası olmasıdır. Bu sadece beden temizliği değildir, yaşadığın çevreyi temiz tutmak, insanların geçtiği yoldan eziyet verecek bir şeyi kaldırmak, komşusunun nefes aldığı havaya saygı göstermektir. Bir insan evinin salonunu tertemiz tutup sokağa çöp atıyorsa, orada vicdanın sınırı yalnızca kendi kapısına kadar uzanıyor demektir.
Psikolojik açıdan bakıldığında da çevre düzeni insan ruhunu doğrudan etkiler. Kirli sokaklar, düzensiz alanlar ve ihmâl edilmiş çevreler insan zihninde değersizlik hissi oluşturur. İnsan, yaşadığı yere nasıl davranıyorsa bir süre sonra kendine de öyle davranmaya başlar. Bu yüzden temiz toplumlar sadece hijyen açısından değil, ruh sağlığı açısından da daha güçlüdür. Düzen, insan psikolojisine güven verir. Temizlik ise aidiyet hissini artırır.
Çocuklarımıza verdiğimiz en önemli eğitimlerden biri de budur aslında. Onlara sadece “iyi insan ol” demek yetmez. Elindeki çöpü yere atmayan, yürüdüğü sokağa saygı duyan, kamusal alanı kendi evi gibi koruyan bireyler yetiştirmek gerekir. Çünkü medeniyet; büyük binalarla değil, küçük hassasiyetlerle kurulur.
Bugün sokaklara baktığımızda aslında biraz da toplumsal ruh hâlimizi görüyoruz. Öfkeli toplumlar kırar, umursamaz toplumlar kirletir, vicdanlı toplumlar ise yaşadığı yeri güzelleştirir. İnsan iç dünyasında ne taşıyorsa dışarıya da onu bırakır.
Belki de bu yüzden temiz bir sokak yalnızca belediyenin başarısı değildir; o sokaktan geçen insanların karakteridir.
Unutmayalım:
Yere attığımız her çöp, sadece doğayı değil, toplumsal vicdanı da kirletir.
